Neon Tabelaların Parlamasını Sağlayan Nedir?

0
40
görüntülenme
Neon Tabelaların Parlamasını Sağlayan Nedir?
Neon Tabelaların Parlamasını Sağlayan Nedir?

Hoover Barajı, 1936’da tamamlandığında devasa bir hidroelektrik güç kaynağı yarattı ve durgun bir çöl kasabasını hayata döndürdü: Las Vegas, Nevada. Barajdan gelen güç kaynağı ile birlikte Las Vegas kısa sürede parlak tabelalarla dolup taştı. Bu göz kamaştırıcı ışıkların kaynağı elektriklendirilmiş neon gazıydı.

Bu doğal şeffaf, kokusuz gazdan ışıklandırılmış tabelaların yapımında iki zorlu engel var: Gazı yakalamak ve parlamasını sağlamak. Fransız mucit Georges Claude, her ikisini yapmak için yöntemler buldu. 1902 yılında havadan belirli gazları ayırmanın ve sıvılaştırmanın bir yolunu bularak endüstriyel ölçekte neonu ilk üreten oldu. 1910’a kadar her iki uçta özel bir elektrotla gazı cam bir tübe hapsetmenin yolunu buldu ve neon ışıklandırma doğmuş oldu.

Claude’unki gibi atölyelerde tüp-bükücü olarak bilinen zanaatkârlar neon tabelaları elle yapıyorlardı. Tüp-bükücüler; uzun, içi boş cam bir tübün küçük kısımlarını ısıtır ve hızlıca şekle sokarlardı. Cam soğuduktan sonra elektrotları her uca bağlar ve vakum pompasıyla havayı çıkarırlardı. Daha sonra camın içindeki herhangi bir yabancı maddeyi çıkarmak için tüp boyunca yüksek voltajlı bir elektrik akımı geçirirlerdi. Son olarak da soy gazı pompalar ve elektrotları mühürlerlerdi.

Neon bir tabela açıldığında elektrik akımları bazı neon atomlarının elektronlarının hızlanıp yörüngeden çıkmasına neden olarak, geride pozitif yüklü iyonlar bırakıyor. Bu serbest elektronlar bir elektrottan diğerine saldırdıkça daha fazla neon atomuyla çarpışıp onların da iyonlaşmasına neden oluyorlar. Bu uyarılmış elektronlar normal enerji seviyelerine düştüklerinde fazla enerjileri, fotonlar, yani ışık parçacıkları tarafından taşınıyor. Tüm bunlar bir anda gerçekleşiyor ve neon tabelayı açtığımızda gördüğümüz bu fotonlardan gelen parıltı oluyor.

Gazla dolu bir tabelaya “neon” tabela demek yaygın olsa da aslında üretimlerinde kullanılan 5 farklı gaz var. Her gaz, elektriklendirildiğinde farklı bir dalga boyunun fotonunu yayıyor, yani ışığın farklı renkleriyle örtüşüyor. Neon turuncu-kırmızı bir parıltı, argon soluk eflatun, helyum pudra pembesi, kripton gümüş-beyaz ve ksenon açık mor yayıyor. Elektriklendirilmiş yazı ve resimlerden bir gökkuşağı yaratmak için bu 5 gaz renkli kaplanmış borularla birleştirilebilir. İşletme sahipleri kısa süre içinde bu renkli işaretlerin müşteri çekmekte ne kadar etkili olduğunu fark ettiler. Bir ampulün aksine neon tabelanın yanacak bir akkor teli yok ve gazı tükenmeden önce 40 yıl boyunca sürekli parlayabilir.

  Siber Güvenlik Uzmanı Olmak İçin Başlangıç Kitabı

1930’lara gelindiğinde neon tabelalar tüm dünyada vitrinlerde yanıyordu. Cam tüplerin kırılgan doğasından dolayı genellikle uzun mesafelere gönderilmesi uygun değildi. Bunun yerine çoğu neon tabelalar yerel neon dükkanlarda yapılıyor ve daha sonra yakınlarda kuruluyordu. Mizah, karakter içeren ve girift tabelalar hızla çoğaldı, birbirinin aynısı iki tabela yoktu. Ancak İkinci Dünya Savaşı’nın sonuna doğru plastik geniş çapta elde edilebilir ve ucuz hâle geldi ve plastik tabelalar, modernitenin habercileri olarak neonun yerini aldı. Birçok kasaba neon tabelaları demode gördüğü için kaldırdı.

Günümüzde, neon tabela üretimi zirvede olduğu zamanların çok küçük ölçeğinde olsa da tüp bükme zanaati nispeten aynı kaldı. Yerel zanaatkar tarafından yapılan el yapımı yeni kreasyonlar, neonların en parlak döneminden beri hayatta kalanlara katılıyor, tüm dünyada şehrin caddelerinde göz önünde saklanıyorlar.

Paylaş

Bir Cevap Yazın