Okyanus Akıntıları İklimi Etkiler mi?

0
448
görüntülenme
Okyanus Akıntıları İklimi Etkiler mi?
Sıcak ve soğuk okyanus akıntıları, sahil kıtalarındaki iklimin belirlenmesinde önemli bir rol oynamaktadır.

Okyanus akımı, okyanus suyunun devamlı veya sürekli bir şekilde hareket etmesidir. Okyanus suyunun hareketi, kırılma dalgaları, tuzluluk farkları, rüzgar ve sıcaklık dahil suya etki eden kuvvetlerden kaynaklanmaktadır. Akım yönü kıyı şeridinden, diğer akımlardan ve konturların derinliğinden etkilenir. Okyanus akıntıları binlerce kilometre boyunca akabilir ve yeryüzünün farklı bölgelerinin iklimini belirlemede önemli olan küresel bir taşıyıcı kuşak oluşturabilir. Okyanus akıntıları ya okyanus yüzeyinde veya 300 metrenin altındaki derin sularda bulunur. Akıntılar nedene bağlı olarak yatay veya dikey olarak da hareket edebilir. Okyanus akıntıları, okyanus havzasının şekli, topoğrafyası ve Okyanusa kıyısı olan kara kitleleri tarafından da etkilenebilir.

Sıcak ve Soğuk Akımlar

Soğuk okyanus akıntıları, yüksek enlemden ekvatora doğru tropiklerde alınan ısıyı emen soğuk su kitleleridir ve böylece havayı soğutur. Soğuk akımlar, subtropikal yüksekliğin doğu tarafında dolaşan hava soğuk su kütlesi üzerine atıldığında ve ekvatora doğru sürüklendiğinde oluşur. Sıcak akımlar, daha yüksek sıcaklıklarla ekvatordan uzaklaşan sıcak su yığınlarıdır. Sıcak tuzlu su, soğuk tuzlu su yoğunlaştığı ve hafif sıcak suyun ters yönde, genellikle ekvatordan uzakta olmasına izin vererek battığı zaman oluşur.

Okyanus Akıntıları İklimi Nasıl Etkiler?

Kuzeye veya güneye doğru hareket eden yatay akımlar, çok uzun mesafe için ısıtılmış veya soğutulmuş su içerebilir. Yerinden edilmiş sıcak su, havanın sıcaklığını yükseltirken, soğuk su havayı soğutur. Örneğin, tropik Atlantik’ten gelen su, Batı Avrupa kıyılarını tamamlayan bir Körfez Akımı’yla Atlantik’ten kuzeye ilerleyerek hafif bir iklime dönüşür. Yumuşak iklim, bölgenin sıcaklıklarını Atlantik’teki bölgelerden daha yüksek, ancak aynı enlemde yükselterek sağlar. Batı Avrupa’da yaşanan mevcut soğutma olayları, Körfez Akımının kutup buz örtüsünün erimesine ve Büyük Okyanus Konveyör Bantının yavaşlamasına neden olan küresel ısınmanın bir sonucu olarak yavaşlamasına bağlanmaktadır.

Derin Su Oluşum Akımı

Kışın yüzey soğutma çevreleyen suyun yoğunlaşmasına neden olur. Yüzey suyu alttaki sudan daha kalın hale getirildikten sonra, yoğun suyun aşağıya doğru dibe doğru uzandığı yerde, konvektif devrilme adı verilen bir işlem yapılır. Yoğun karışık su okyanusun dibinde yayılmaktadır. Bu karıştırma daha yüksek enlemde gerçekleştiğinde, sıcak suyun tropik bölgelerden kutup bölgelerini hareket ettirdiği ve dolayısıyla sıcaklığı atmosfere bırakarak ve ısı kutup bölmelerinin taşınmasını sağlayan bir dolaşım şekli yaratılır. Bu döngü, ekvatordan yaylalara olan ısı transferini etkileyerek tekrarlar.

  Şimşek ve Yıldırım Nedir, Nasıl Oluşur?

Okyanus Akımı Hareketi

Tuzluluk, rüzgar, topoğrafya ve yeryüzünün dönüşünden etkilenen okyanus akımı, yüzey suyunu iterek derinliklerden yüzeye soğuk su getirir. Bu işlem, okyanusun neden doğu kıyılarında batı kıyısından daha soğuk olduğunu açıklıyor. Soğuk su batar ve Hint, Pasifik ve Atlantik havzasına doğru hareket eder. Mevcut hareketlerdeki değişiklikler kıyı iklimini çok fazla ısı taşıyarak etkiliyor.

YORUM YAP

Please enter your comment!
Please enter your name here